HET ENCOD BULLETIN OVER DRUGBELEID
NR. 95 JANUARI 2013
HET EINDE VAN EEN TIJDPERK
De Mayas hadden dan toch gelijk. Achteraf bekeken kan december 2012 mogelijk gezien worden als het keerpunt bij de overgang naar een nieuw tijdperk. Als je terug kijkt naar 2012 en vooruit kijkt naar 2013 merk je een beduidend aantal signalen die aantonen dat de wereld zoals we hem tot hiertoe kenden, zijn eindstadium heeft bereikt. Dit wil niet zeggen dat de apocalyps om de hoek ligt. Er zijn nog enkele opties waarmee de mensheid de massavernietiging kan vermijden en een duurzame toekomst voor de volgende generaties kan garanderen. Om te weten wat deze mogelijkheden zijn, volstaat het om de lessen van het verleden aandachtig te (her)lezen.
De milieucrisis leert ons dat een systeem dat blijft zoeken naar de grootste kortetermijnwinst de relatie tussen mens en natuur in gevaar brengt. Het verlangen van sommigen om de natuur te domineren om de eigen persoonlijke behoefte en de eigen hebzucht te bevredigen, baarde de monsterlijke multinationale bedrijven die bijna ongehinderd het bloed, natuurlijke rijkdommen zoals olie, water en hout uit de aarde zuigen. Vanzelfsprekend plant de planeet een natuurlijke correctie van dit menselijk onevenwicht.
De politieke crisis leert ons dat ‘het westen’ meer en meer begint te lijken op een Potemkin-dorp, enkel gebouwd om indruk te maken. Noord-Amerika en Europa zien zichzelf wereldwijd graag als de kampioenen van de democratie, maar de erbarmelijke manier waarop hun politici het leven van hen die hen verkiezen en betalen, steeds maar moeilijker maken, is verbazingwekkend. De implosie van het macro-kapitalisme komt eraan en vooral het westen zal dat voelen. We zijn het gewend om individualistisch en voor onszelf te denken en zullen de grootste moeite hebben om weer collectieve oplossingen voor onze problemen te vinden.
De morele crisis leert ons dat de macht blind blijft voor de onrustwekkende tekenen van disfunctionaliteit in ons systeem: jonge mensen reageren ondubbelzinnig op het gebrek aan mogelijkheden in de toekomst, door te stoppen met school of zelfs door zelfdoding en soms door meervoudige moord. Wat als Adam Lanza, de schutter in de school in Newtown cannabis zou hebben gebruikt? De pers zou er een flinke kluif aan hebben. In het heetst van de verslaggeving reageert geen enkel medium op de suggestie dat Lanza waarschijnlijk perfect legale psycho-actieve psychiatrische medicijnen had genomen. omdat hij leed aan een persoonlijkheidsstoornis. De reactie van President Obama op de conclusie dat de overheid faalde bij het beschermen van de meest kwetsbaren, bleef beperkt tot het oproepen tot een bescheiden debat over wapencontrole. Nochtans is er bij bijna elke massale schietpartij
van de laatste twintig jaar een link met psychiatrische medicijnen.
De meest voorkomende neveneffecten van bepaalde psychiatrische medicijnen zijn gewelddadige uitbarstingen en zelfmoordgedachten. Helaas spreekt niemand over het recht van farmabedrijven om deze medicijnen te verspreiden onder de kinderen alsof het om snoep ging. Ondertussen blijft de publieke opinie bedolven onder een stortvloed van boodschappen over de gevaren van cannabis. Het is best mogelijk dat Adam Lanza zich heel anders zou hebben gedragen als hij cannabis had gerookt, een middel waarvan aangenomen wordt dat het mensen empathischer maakt en persoonlijke problemen in perspectief helpt plaatsen.
De ethische crisis leert ons dat waar volksgezondheid in handen wordt gegeven van privé-ondernemers die schadelijke producten verkopen, terwijl er natuurlijke alternatieven met bewezen resultaten over duizenden jaren worden verboden, daar is er iets fundamenteel fout met ons begrip van gezondheid, en daarvoor zullen we een prijs betalen.
Wat kunnen we tegen deze achtergrond verwachten van de laatste campagne voor de hervorming van het drugbeleid, met de welgekozen titel: ‘Breek het taboe?’ Zal een campagne gesteund door (ex-)presidenten, multibiljonairs, ondernemers en vertegenwoordigers van de culturele elite effectiever zijn als de campagne van straatactivisten die de afgelopen 25 jaar dezelfde argumenten naar voor brachten? Het antwoord kan je alleen maar ontdekken in de parlementen en de kabinetten. Vreemd genoeg steken de meesten die daar binnen geraken hun kop in het zand als ze de term ‘drugbeleid’ van ver horen en geven niet het minste antwoord op de vraag naar hervorming, ongeacht wie die stelt.
Soms bevestigen de uitzonderingen de regel. De rel tussen de Engelse eerste minister David Cameron en vice-eerste minister Nick Clegg was zo’n uitzondering. Voor de eerste keer lekte er iets uit over een ruzie over de koers van het drugbeleid op zulk hoog niveau. Engelse activisten wedden op de rechtheid van Nick Clegg’s rug, een cruciaal lichaamsdeel voor politici. Maar zoals in de rest van Europa zal de echte verandering niet uit de lucht komen vallen als een kerstcadeau. Verandering krijg je door het harde werk in het veld door mensen die rechtstreeks betrokken zijn en geraakt worden door het probleem en werken van onder naar boven.
Dan krijgen we de vraag hoe activisten dan wel best hun energie besteden in 2013. Is het zinvol om tevreden te blijven over zogenaamde verbeteringen in een beleid beschreven als schadebeperking, terwijl het kweken van één cannabisplant een overtreding van de wet is? Moeten we blijven geloven in de zogenaamde fora voor dialoog met de burgermaatschappij zoals die georganiseerd worden door de VN en de EU, terwijl het doel van deze evenementen eerder is de kritische stemmen te muilkorven?
De ironie wil dat de enige echte stappen voorwaarts dit jaar gezet werden in de Amerikaanse staten waar burgers met hun volksinitiatiefrecht een voorstel tot wet indienden dat cannabis zo legaal maakt als tabak en alcohol. In Europa bestaat deze mogelijkheid niet. Om ons politiek systeem uit het verbodsdogma te dwingen, moeten we het alternatief voor hun ogen vorm geven. Het starten van clubs met een gesloten circuit tussen cannabisproducent en -consument (of andere middelen, zoals cocabladeren) is niet alleen een manier om mensen te helpen aan hun meest noodzakelijke hulpmiddel, maar illustreert ook dat legalisatie een holistisch concept is. Niet alleen het taboe rond drugs dient doorbroken, maar ook het vrije markt dogma als enige manier om economische transacties uit te voeren. Dat wil niet zeggen dat drugs niet gemaakt of verdeeld mogen worden door commerciële bedrijven, maar zij zullen moeten werken in een transparant kader met sociale controle.
Volgend jaar als ENCOD zijn 20ste verjaardag viert, zal de spanning tussen de noodzaak om te investeren in directe acties zoals de Cannabis Social Club campagne en de tijd besteed aan de dialogen met de burgermaatschappij in Wenen en Brussel verder toenemen. Hoe kunnen we best gebruik maken van onze beste krachten bij het ontwikkelen en uitvoeren van een samenhangende strategie die optimaal gebruikt maakt van de mogelijkheden die onze zogenaamde democratie biedt? We moeten ons realiseren dat ons ideale drugbeleid eigenlijk misschien alleen maar mogelijk is als dit tijdperk definitief afgesloten is.
Gelukkig Nieuwjaar!
Door Joep Oomen (met de hulp van Peter Webster)
