HET ENCOD BULLETIN OVER DRUGBELEID
NR. 91 SEPTEMBER 2012
EEN TREND DIE DE VERBODSTREIN ZAL STOPPEN
Er waart een spook door Europa, het spook van de Cannabis Social Club. De noodzaak om de ketens van het verbod te breken en productie en verdeling van cannabis meer transparant en verantwoordelijk te controleren, dwingt burgers in de EU om zelf oplossingen te bedenken voor problemen die politici niet kunnen oplossen.
In Spanje en België tolereren autoriteiten het bestaan van Cannabis Social Clubs, plaatselijke verenigingen zonder winstoogmerk die hun leden voorzien van cannabis. Lokale politici aanvaarden dit model als basis voor een uiteindelijk definitieve regulering van de cannabismarkt. Dankzij positieve mediaverslaggeving, lijkt ook de publieke opinie deze stille legalisering te accepteren. Nationale politici blijven echter nog twijfelen. Zoals zo vaak in Europa, is hun blik nog steeds gericht op wat de grote landen zullen beslissen.
Tegen deze achtergrond zijn sommige ontwikkelingen in Frankrijk interessant te noemen. In de selectiecampagne voor de presidentskandidaat van de Socialistische partij in 2011, kwam het onderwerp cannabis af en toe ter sprake. De media en de publieke opinie raakten zelfs gepolariseerd over de zaak. Drie dagen voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in mei 2012, waarschuwde Sarkozy dat “de socialisten cannabis zullen legaliseren als ze terug aan de macht komen” in één van zijn laatste pogingen om concurrent Hollande onderuit te halen. Drie dagen voor de parlementaire verkiezingen in juni, verklaarde de pas benoemde minister voor huisvesting en partijleider van de groenen ondubbelzinnig dat haar politieke stroming niet alleen streeft naar de decriminalisatie van druggebruik, maar ook naar de legalisatie van cannabis.
President Hollande verklaarde meermaals tijdens de campagne dat hij gekant is tegen decriminalisatie en dat een oplossing voor het drugprobleem eerder gezocht moet worden op het Europese niveau. Voor de verkiezingen was dit de methode om rechtse kritiek af te wimpelen en de vraag naar een niveau buiten de nationale grenzen te schuiven. Sinds zijn verkiezing is echter niet uitgesloten dat er ook daadwerkelijk een initiatief genomen zal worden om deze verschuiving effectief in de praktijk te brengen.
En er zijn nog meer interessante ontwikkelingen. Zes dagen na Hollande’s verkiezing op 12 mei demonstreerden meer dan 2000 mensen in Parijs en enkele honderden in tientallen andere steden in het kader van de Franse Global Marijuana March. Op 16 juni werden de eerste stappen ondernemen voor de oprichting van de eerste Franse Cannabis Social Club. Vandaag zijn we twee maanden verder en er vormt zich een omvangrijke beweging rond de CSC die het debat rond een concreet alternatief dat politici kunnen toepassen steeds luider laat doorklinken.
Zodoende zal er bij het komende congres van de Socialistische partij een resolutie worden voorgelegd die de oprichting van Cannabis Social Clubs mogelijk zal maken en medicinale cannabis legaal beschikbaar zal maken. Voormalig minister van binnenlandse zaken Daniel Vaillant en verschillende andere prominente verdedigers van een cannabisregulering zullen de resolutie waarschijnlijk steunen.
Bijkomend werden nog twee grote initiatieven genomen om het Franse drugdebat nieuw leven in te blazen. Een open brief van een politieman aan de president ligt aan de basis van de oprichting van een Franse tak van LEAP (Law Enforcement Against Drug Prohibition (politie tegen het drugverbod)). Een brede coalitie van organisaties die bezig zijn met schadebeperking kwam tot stand bij een petitie voor een “nieuw beleid voor de verslavingsproblematiek”. Het voorstel voor veilige gebruikersruimten dat door de vorige regering werd begraven, kwam opnieuw op tafel en het is mogelijk dat deze voorzieningen in de nabije toekomst zullen opduiken in een paar Franse steden.
In Duitsland vergaderde kanselier Angela Merkel begin juli met de auteurs van de petitie voor cannabisregulering die onderteked werd door meer dan 70000 mensen. Op 11 augustus lokte de Hanfparade voor ‘vrijheid, gezondheid en gerechtigheid’ duizenden naar Berlijn en er zijn nog manifestaties voor cannabisregulering gepland in september.
In Nederland begon op 18 augustus de “cannabis bus tour” die 23 steden zal bezoeken als deel van een bredere oproep om een cannabisvriendelijke stem uit te brengen bij de algemene verkiezingen op 12 september. Deze verkiezingen zijn cruciaal voor de toekomst van de “wietpas”, het verbod op de toegang tot coffeeshops voor buitenlandse toeristen. Deze maatregel werd op 1 mei ingevoerd in zuid Nederland en zou uitgebreid worden naar de rest van het land op 1 januari 2013. Als de volgende Nederlandse regering deze maatregel handhaaft, zal Amsterdam overspoeld worden met straatdealers die cannabis verkopen aan de miljoenen toeristen die elk jaar niet alleen voor de musea en boottochtjes naar de stad afzakken. Als de wietpas terug wordt opgeborgen en ook de zuidelijke coffeeshops weer buitenlanders mogen ontvangen, kan dat wel eens het begin zijn van een definitieve regeling voor de cannabismarkt, van productie tot detailverkoop, in Nederland.
In Slovenië werd eind augustus een internationaal congres gehouden over de positieve toepassingen van hennep en cannabis met een groot aantal internationale experts onder de deelnemers. Eerder dit jaar werd de drugwet gewijzigd waardoor de oprichting van Cannabis Social Clubs theoretisch mogelijk werd. Sloveense activisten onderzoeken welke concrete stappen er gezet moeten worden om het idee in de praktijk te realiseren.
Buiten Europa zijn dezelfde signalen waarneembaar die gevat kunnen worden onder de noemer: iedereen is het verbod grondig beu, maar niemand durft de eerste stappen naar legalisatie te zetten. In de VS komt cannabisregulering op de agenda door referenda in Arkansas, Colorado, Massachusettes, Montana, Oregon en Washington. In Zuid-Amerika heeft de president van Uruguay voor begin volgend jaar een wetgevend initiatief aangekondigd dat waarschijnlijk zal leiden naar het eerste overheidsgeleide systeem voor de productie en distributie van cannabis.
De uitdaging voor cannabisactivisten is duidelijk. Een echte hervorming van het cannabisbeleid moet in gang worden gezet van beneden naar boven. Als het gaat om het bepalen en besturen van een organisatiemodel voor de hele cannabismarkt moeten burgers zelf de leiding nemen en de weg wijzen aan politici en wetenschappers die nog altijd te veel opgesloten zitten in het verbodsdenkkader. Bij elke stap die gezet wordt, moeten activisten zich realiseren dat er een zware verantwoordelijkheid op hun schouders rust: ernstige fouten zullen door verbodsaanhangers en de farma-industrie worden aangegrepen als argumenten voor de terugkeer naar het totaalverbod of een exclusief farmaceutisch gecontroleerde productie.
In de volgende maanden wil ENCOD het CSC model zo breed mogelijk promoten met een vernieuwde flyer in verschillende talen en deelname aan evenementen in Spanje, België, Frankrijk, Slovenië en de Tsjechische Republiek. Van 14 tot 16 september zal het CSC-model gedetailleerd worden uitgelegd tijdens het eerste Internationale Cannabis Social Forum, verbonden met de Hemp Expo Grow in Irun (Spanje). Op 26 september presenteert de Belgische CSC Trekt Uw Plant haar voorstel aan het stadsbestuur van Antwerpen om te gaan kweken in serres voor 300 leden. De serres zouden onderhouden worden door 12 voltijdse werknemers en meer dan 100.000 euro huurgelden genereren voor de stad Antwerpen.
Op 19 oktober neemt ENCOD deel aan het symposium over Cannabinoïden in de Geneeskunde, georganiseerd in het EU parlement in Straatsburg, Frankrijk. Hier zal duidelijk worden dat de volksgezondheidssector in de eerste plaats rekening moet houden met wat patiënten nodig en te zeggen hebben, ongeacht het subjectieve buikgevoel van de sector. Begin november zal ENCOD meewerken aan een evenement aan de Faculteit Sociale Wetenschappen in Ljubljana, Slovenië om het CSC-model verder uit te leggen en te ondersteunen. En van 9 tot 11 november zijn we present op de grootste internationale hennepbeurs in Oost-Europa, Cannafest in Praag.
Het ENCOD secretariaat is ook nog bezig met andere activiteiten. Door het verlies van onze webmaster, Christian, moesten andere mensen worden gevonden voor het herwerken van de ENCOD-website. De nieuwe website zal een inventaris van ENCOD-leden bevatten. De stuurgroep denkt na over een initiatief over pleitbezorgersbrieven zoals besproken bij de Algemene Vergadering. Met de steun van ENCOD heeft de vereniging ‘Vrienden van het cocablad’ voor de volgende maanden verschillende evenementen gepland die worden aangekondigd op hun eigen nieuwe website. Tenslotte hopen we binnenkort de oprichting van het ENCOD Actie Fonds te kunnen aankondigen. ENCOD leden zullen bij dit fonds steun kunnen vragen voor kleinere projecten bedoeld voor het vitaliseren van het drugbeleidsdebat in hun eigen land.
Door Farid Ghehioueche en Joep Oomen (met de hulp van Peter Webster).
