ENCOD BULLETIN OVER HET DRUGBELEID IN EUROPA

JUNI 2013

DIE GEKKEN DIE DE WERELD VERANDEREN

De mensen die gek genoeg zijn om te denken dat ze de wereld kunnen veranderen, zijn degenen die het ook doen. – Jack Kerouac

Negen jaar geleden, in 2005, toen we het eerste Athene Legaliseert Protestival opzetten als onderdeel van de Global Marijuana March, dacht iedereen dat we gek waren. Druggebruik en drugbeleidshervorming was een taboe dat door een groot deel van de Griekse maatschappij werd afgewezen. Niemand wilde er over praten. Negen jaar later in de nasleep van het 9de Legaliseer Protestival dat 30000 mensen samenbracht heeft iedereen het gevoel dat we gek genoeg zijn om de wereld om ons heen te veranderen, langzaam maar zeker. De drugwet hervormingscampagne “Coalitie om het drugbeleid te veranderen” heeft dit jaar een piek bereikt. Helaas maakten politici niet de laatste sprong om een wezenlijke en progressieve beleidshervorming door te voeren. De Griekse maatschappij is er in elk geval wel klaar voor.

De anti-verbodsbeweging is meer dan 25 jaar oud in Griekenland en in 2013 behaalden we ei zo na een historische overwinning. Eventjes dachten we dat de politici voor één keer eens zouden beslissen op basis van wetenschappelijke gegevens en de beste praktijkvoorbeelden in de EU, in plaats van terug te vallen op ideologie en morele paniek. Helaas hadden we het mis. De nieuwe drugwet (4139/2013) die van kracht werd, decriminaliseerde druggebruik niet, hoewel dit wel voorgesteld werd in de initiële teksten die werden ingediend bij het Griekse parlement. Na twee jaar wikken en wegen, campagne voeren en herformuleren werd de nieuwe wet dramatisch verzwakt door de conservatieve zijde van het politieke spectrum, die op het ogenblik een kwetsbare meerderheid heeft in het Griekse parlement.

Uiteindelijk worden druggebruikers nog steeds gezien als criminelen die aankijken tegen 5 maand gevangenisstraf voor het bezit en persoonlijk druggebruik, maar het recht op behandeling werd wel veilig gesteld. Als opiaatgebruiker kun je ontwenningstherapie krijgen in plaats van gevangenisstraf, maar als cannabisgebruiker kun je maar beter aan de procureur en de rechter verklaren dat het je eerste keer was. Anders zul je gestraft worden en verplicht worden jezelf vrij te kopen en krijg je zelfs voor een grammetje een vermelding op je strafblad. Alleen als je geluk hebt, wordt je een nachtje brommen bespaard.

Verder zwijgt de nieuwe wet over hoeveelheden voor persoonlijk gebruik, waardoor de toepassing van de wet onderhevig is aan willekeur. Eigen kweek en bezit van cannabisplanten voor eigen gebruik worden beloond met de zelfde straf: 5 maanden gevangenis (vroeger was dit één jaar als er sprake was van persoonlijk gebruik en tien jaar als dit motief niet werd aanvaard).

Hoewel er een kleinere aanpassing van de strafvorderingen werd doorgevoerd volgens de EU wetgeving (Kaderbeslissing 2004/757/JHA van de Raad), heeft Griekenland nog altijd één van de strengste strafregimes voor drugsmokkel met straffen gaande van 10 jaar tot levenslang. Eén van de positieve kantjes aan de nieuwe wet is de schrapping van hennep als illegale stof waardoor de weg is vrijgemaakt voor de legale teelt en verwerking.

De nieuwe wet miste helaas de historische kans om een basis te leggen voor een eerlijk, rechtvaardig, menselijk en doeltreffend drugbeleid in een meervoudige crisis die de leefomstandigheden van druggebruikers zwaar op de proef stelt en meer mensen drijft naar problematisch gebruik en criminaliteit. De nieuwe wet zegt niets over de aanpak van corruptie of het overdadig gebruik van de beschikbare middelen voor politioneel optreden ten nadele van behandeling. Ook doet de wet geen poging om de criminaliteitsschade in te dijken. Mogelijk draagt de nieuwe wet bij aan de tijdelijke vermindering van de overbevolking van de gevangenissen, maar hij verandert niets aan de stigmatisering van gebruikers of aan de lamentabele bescherming van de volksgezondheid. De wetgever gaat er nog altijd van uit dat het gebruik van middelen en afhankelijkheid een zaak is van openbare orde en handhaving eerder dan een zaak van volksgezondheid en menselijke waardigheid. Vandaar dat in Griekenland nog altijd 80% van de drugbeleidsbudgetten worden uitgegeven aan politieoptreden en slechts 20% aan behandeling en preventie.

Anderzijds lieten we geen kans onbenut om mensen bewust te maken en het publieke debat levend te houden. Ons festival en de campagne kregen heel wat media-aandacht dit jaar, zowel positief als negatief. Het feit dat we 3 internationale evenementen met 12 gekende sprekers van verschillende EU landen en 12 hooggewaardeerde Griekse sprekers organiseerden, plus het feit dat vier politieke partijen onze campagne steunden, kan in elk geval niet meer genegeerd worden. We slaagden erin de boodschap dat gebruikers geen criminelen zijn wijd te verspreiden. Het is precies het repressieve verbodsbeleid dat echt crimineel is door geen rekening te houden met vraag en aanbod en de corruptie, de illegaliteit, de schade en het winstbejag van de georganiseerde misdaad aan te wakkeren.

Totdat de waarheid schittert (wat nog steeds de beste preventie is) zullen we verder gaan met het kweken van onze rechten en vrijheden.

Door Michalis Theodoropoulos, ENCOD SC, Griekenland

Nieuws van het secretariaat

Deze maand zal ENCOD een workshop organiseren over het opstarten van een Cannabis Social Club in Berlijn (8 Juni), en deelnemen aan de Cannabis Bevrijdingsdag in Amsterdam (16 Juni).

Van 21 tot 23 juni gaat de Algemene Vergadering door in Bermeo, Spanje. De drie hoofdpunten op deze vergadering zijn de verkiezing van een nieuw Stuurcomité, de start van een Europees platform voor Cannabis Social Clubs en de volgende stappen naar de oprichting van een Authentiek Burgerforum over het Drugbeleid in Europa.

De volgende weken volgt er meer informatie over deze zaken voor alle leden. Als je niet aanwezig kunt zijn op de AV in Bermeo, kan je de besprekingen volgen via een livestream via internet (laat ons weten of je de instructies om deze livestream te volgen wil ontvangen). ENCOD-leden die niet kunnen deelnemen, kunnen hun stemmandaat toekennen aan andere leden die aanwezig zullen zijn op de AV via een bericht aan het secretariaat.

Dit is het honderdste bulletin van ENCOD. We danken iedereen die bijgedragen heeft aan het bereiken van deze mijlpaal.